Quÿnh L«m Quan ThÎ
Có m¶t ông quan thÎ
(1) Çåi nÎnh thÀn, ÇÜ®c Chúa TrÎnh yêu l¡m. Ông ta thÜ©ng ljn
chÖi nhà Quÿnh, thÃy sách gì cÛng mÜ®n xem, mà ít khi trä. Quÿnh ghét
cay ghét Ç¡ng, ÇÎnh chÖi xÕ m¶t bÆn cho chØa. Quÿnh bèn lÃy giÃy
tr¡ng Çóng thành quy‹n sách Ç‹ s¤n. M¶t hôm, thÃy bóng quan thÎ
Ç¢ng xa, Quÿnh giä v© cÀm sách xem, Ç®i khi ông ta ljn nÖi thì giÃu
Çi. Quan thÎ thÃy Quÿnh giÃu, ng« là sách lå, Çòi xem Quÿnh bäo:
- Sách nhäm có gì mà xem.
Quan thÎ næn nÌ mãi cÛng không ÇÜ®c,
vŠ tâu v§i Chúa. Chúa Çòi Quÿnh sang hÕi. Quÿnh Çám ch¡c là Çò vŠ
chuyŒn quy‹n sách, m§i lÃy bút viêt mÃy câu vào sách bÕ vào tráp
khoá låi, rÒi sang hÀu. Quä nhiên nhÜ th‰. Quÿnh tâu:
- Không có sách gì lå, ch¡c thÎ thÀn
tâu man v§i Chúa Çó.
Chúa thÃy Quÿnh chÓi, låi càng tin là
Quÿnh có sách lå, b¡t phäi Çem trình. Quÿnh sai ngÜ©i vè Çem tráp
sang, mª ra, chÌ thÃy có m¶t quy‹n sách mÕng. Quÿnh røt rè không dám
ÇÜa. Chúa bäo:
- CÙ ÇÜa ta xem. N‰u sách lå thì ta
thܪng, mà có phäi sách can phåm thì ta cÛng xá cho, ÇØng ngåi .
Quÿnh ÇÜa ra . Chúa mª ra xem, chÌ thÃy
có mÃy câu:
"Chúa vÎ thÀn vi‰t: Vi cÓt tÙ
ÇÎch, vi cÓt tÙ ÇÎch. ThÎ thÀn qui nhÎ tÃu vi‰t: ThÀn phong chÌ phát,
thÀn phông chÌ phát".
Chúa ngÅm låi không bi‰t nghïa ra làm
sao, bäo Quÿnh c¡t nghïa thì Quÿnh røt rè tâu:
- Sách Ãy là sách nhäm nhí cûa ti‹u
thÀn chÌ xem khi buÒn, s® c¡t nghïa ra rác tai Chúa!
Chúa nhÃt ÇÎnh không nghe, b¡t Quÿnh
c¡t nghïa cho ÇÜ®c.
Quÿnh vâng lŒnh tâu v§i Chúa, câu Ãy
nghïa là:
"Chúa hÕi thÎ thÀn r¢ng: làm xÜÖng
cho sáo, làm xÜÖng cho sáo. ThÎ thÀn quÿ mà tâu r¢ng: "Tôi may
ngón tóc, tôi may ngón tóc".
Quÿnh c¡t nghïa, nhÜng chúa vÅn chÜa
hi‹u ra, låi hÕi:
- ña Çành nghïa Çen là nhÜ th‰, nhÜng
š tÙ th‰ nào ?
Quÿnh tûm tÌm cÜ©i không dám nói. Chúa
và quan thÎ ÇÙng hÀu bên càng g¥ng hÕi. Quÿnh m§i tâu:
- Xin chúa džc Çäo låi thì ra nghïa,
nhÜng mà tøc l¡m. BÃy gi© Chua v§i quan thÎ m§i bi‰t Quÿnh l«m, bäo
Quÿnh mang sách vŠ.
Quÿnh ra, quan thÎ chäy theo trách Quÿnh
nhåo cä Chúa, th¿c là ngÜ©i vô phu, vô quân.
Quÿnh dáp låi r¢ng:
- Ngài bäo tôi là vô phu, vô quân thì
b†n thÜòng thÎ Ç©i HÆu Hán là gì? Tôi Çã giÃu mà ngài cÙ nÎnh
Ç‹ Çòi ra cho ÇÜ®c thì l‡i tåi ai ?
Quan ThÎ tÎt m¡t.